نظامسازی فقهی - حقوقی هوش مصنوعی در مقابله با تهدیدات فرهنگی | ||
| مطالعات میان رشتهای تمدنی انقلاب اسلامی | ||
| مقاله 3، دوره 5، شماره 18، تابستان 1405، صفحه 56-82 اصل مقاله (828.59 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.47176/cir.2508.1294 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده فاطمه طباطبائی1؛ مهدیه لطیف زاده* 2 | ||
| 1_دانشیار گروه الهیات، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران؛ _دانشیار مأمور گروه فقه و حقوق پژوهشکده مطالعات اسلامی در علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. | ||
| 2استادیار، گروه پژوهشی فقه و حقوق اسلامی، پژوهشکده مطالعات اسلامی علوم انسانی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| با شتاب روزافزون فناوری، هوش مصنوعی به مثابه ابزاری راهبردی در حکمرانی، ضمن ایجاد فرصتهای تمدنی، بستر شکلگیری تهدیدات نرمافزاری پیچیدهای شده است که امنیت ملی و بنیانهای هویت فرهنگی جوامع را هدف قرار میدهد. از اینرو، استقرار یک نظام فقهی-حقوقی منسجم در این زیستبوم، ضرورتی اجتنابناپذیر برای صیانت از مرزهای فرهنگی در برابر نفوذ بیگانه تلقی میگردد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با محوریت منظومه فکری مقام معظم رهبری به تبیین الزامات فقهی و حقوقی هوش مصنوعی جهت مقابله با این جنگ نرم میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که چالشهایی نظیر تهاجم فرهنگی سازمانیافته، نفوذ سبک زندگی غربی، تضعیف ارزشهای اسلامی و انقلابی، تزلزل و فروپاشی نهاد مقدس خانواده، تخریب هویت ملی-دینی، سلطه گری مخرب رسانهای، ولنگاری فرهنگی، ترویج اباحهگری و بیقیدی، و همچنین تحریف حقایق تاریخی در قالب «جنگ روایتها» از جدیترین مخاطرات این حوزه محسوب میشوند. در مقام پاسخدهی به این تهدیدات، این مقاله ضمن تأکید بر رویکرد کلان «اسلامیسازی» به عنوان یک هدف عالی، چارچوبی مبتنی بر قواعد فقهی شامل «وجوب حفظ نظام»، «رعایت مصلحت و عدالت»، «قاعده نفی سبیل» (جهت نفی سلطه کفار)، «قاعده لاضرر» و «وجوب تعاون بر برّ و حرمت تعاون بر اثم» را در کنار الزامات حقوقی پیشنهاد میدهد. این الزامات با تکیه بر یک «الگوی تمدنی سهسطحی» (شامل غایت، ضابطه و ضمانت اجرا) بستری بنیادین برای تدوین سیاستهای فرهنگی فراهم میآورند که فراتر از اعمال محدودیتهای سلبی، به عنوان راهنمایی ایجابی جهت همسوسازی توسعه هوش مصنوعی با اهداف متعالی نظام اسلامی عمل میکنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| امنیت فرهنگی؛ تهاجم فرهنگی؛ حکمرانی فضای مجازی؛ مصلحت نظام؛ هوش مصنوعی مولد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 78 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 29 |
||