بررسی اهداف و اصول تربیت سیاسی برمبنای اندیشههای سیاسی و اجتماعی معتزله | ||
| پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی | ||
| مقاله 5، دوره 26، شماره 41، زمستان 1397، صفحه 115-151 اصل مقاله (554.77 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| گلناز عالم گردخطبه سرا* 1؛ کامران جباری2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ و فلسفه تعلیموتربیت اسلامی، دانشگاه پیام نور | ||
| 2استادیار فلسفه تعلیم وتربیت دانشگاه پیام نور، تهران | ||
| چکیده | ||
| جریان معتزله در فرایند تربیت ازجمله تربیت سیاسی، تأثیر فراوانی داشتهاند. تربیت اعتزالی، بر عقل، عقلانیت، آزادی و اختیار انسان تأکید دارد. لذا عقل و اختیار انسان، محور هستیشناسی معتزله است. این تحقیق، جنبه کیفی دارد و روش پژوهشی آن توصیفی ـ تحلیلی و روش جمعآوری اطلاعات، کتابخانه ای است. نتایج تحقیق مبین آن است که معتزله قائل به توانایی عقل و اختیار انسان هستند و اختیارداشتن انسان بدانمعناست که وی دارای قدرت تعقل و تفکر است. در کارهایش میاندیشد و سپس یکی از آنها را بر سایر کارها ترجیح میدهد و دارای این توانایی است که خودش مسیر و هدف درست را انتخاب کند. همچنین اعتقاد به توانایی عقل و اندیشه انسان در انتخاب و انجام امور، فرایند تربیت را عقلانی میدانند و بهنوعی انسانگرای خردگرا هستند. عناصری نظیر: حاکمیت، امر به معروف و نهی از منکر و اصل «منزله بینالمنزلتین»، عناصری هستند که شاکله اصلی بنیادهای فکری در تربیت سیاسی و اجتماعی معتزله را تشکیل میدهند و اطاعت از حاکم در این گفتمان، فرض است و انقلاب علیه حاکم را رد میکنند و آن را تنها در کفر آشکار و یا انکار یکی از ضروریات دین مجاز میشمارند و اغلب نیز، به صبر و تغییر مسالمتآمیز فرامیخوانند. از نگاه معتزله، مهمترین اهداف تربیت سیاسی عبارت است از: پرورش قدرت آزادی و اختیار و مسئولیت در فرد، رشد سیاسی، تربیت انسان آزاداندیش و پرورش روح عدالتخواهی و همچنین مهمترین اصول تربیت سیاسی عبارت است از: تکیه بر عقل و تواناییهای شناختی انسان، آزادی و انتخاب، مسئولیت، اصل مشارکت در فرایند سیاسی و اصل توأمبودن علم و عمل. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عقل؛ معتزله؛ تربیت سیاسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 981 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,289 |
||