اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 38 |
| تعداد شمارهها | 1,414 |
| تعداد مقالات | 10,145 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,987,416 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,986,139 |
بررسی نقش نظام آموزشی در طرح دولت-ملتسازی و مشروعیت بخشی حکومت پهلوی، از ابزارسازی آموزشی تا زمینهسازی انقلاب اسلامی | ||
| دولت پژوهی ایران معاصر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: تاریخ معاصر ایران | ||
| نویسندگان | ||
| مسعود شجاعی* 1؛ محمد مصطفائی2 | ||
| 1باشگاه پژوهشگران جوان امیرکبیر | ||
| 2وزارت علوم تحقیقات و فن آوری | ||
| تاریخ دریافت: 20 آبان 1404، تاریخ بازنگری: 26 خرداد 1405، تاریخ پذیرش: 30 خرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف تبیین نقش دوگانه نظام آموزشی در عصر پهلوی انجام شده است؛ نقشی که از یک سو به عنوان ابزار مشروعیتبخشی به حکومت و از سوی دیگر به عنوان بستر زوال آن عمل کرد. روش پژوهش از نظر هدف، بنیادی و از نظر ماهیت، کیفی است که با روش تاریخی-تحلیلی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل کلیه اسناد، منابع کتابخانهای و مقالات علمی مرتبط با تحولات آموزشی دوره پهلوی (۱۳۰۴-۱۳۵۷) است. نمونهگیری به روش هدفمند انجام و منابعی انتخاب شدند که بیشترین ارتباط را با موضوع پژوهش داشتند. ابزار گردآوری دادهها، فیشبرداری و یادداشتبرداری ساختاریافته بود. روایی دادهها از طریق روش مثلثسازی (منابع، نظریهها و پژوهشگران) تأمین شد. از روش تحلیل محتوای کیفی برای تحلیل دادهها استفاده گردید. یافتهها نشان میدهد که پهلوی اول با تأسیس سازمان پرورش افکار، کنترل کتابهای درسی و پالایش زبان فارسی و پهلوی دوم با اجرای انقلاب سفید و تأسیس سپاه دانش، نوسازی آموزشی را با هدف مشروعیتبخشی پیگیری کردند. در مقابل، جامعه واکنشهای متفاوتی نشان داد که مهمترین آن تأسیس بیش از ۱۸۰ مدرسه اسلامی به عنوان بدیل نظام آموزشی رسمی بود. نتیجه آن که نظام آموزشی عصر پهلوی هدف اولیه (مشروعیتبخشی)، به دلیل ماهیت آمرانه، بیتوجهی به بافت فرهنگی-دینی جامعه، نابرابری در توزیع امکانات و کنشگری معلمان، به عاملی برای آگاهیبخشی انتقادی و بسیج انقلابی تبدیل شد. این تناقض تاریخی بیانگر آنست که نوسازی بدون توجه به هویت و باورهای جامعه، نه تنها به توسعه پایدار نمیانجامد، بلکه میتواند به بیثباتی سیاسی منجر شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آموزش و پرورش؛ پهلوی؛ دولت-ملت سازی؛ نوسازی آمرانه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Role of the Educational System in Pahlavi Nation-State Building and Legitimation: From Instrumentalization to Groundwork for the Islamic Revolution | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Masoud Shojaei1؛ Mohammad Mostafaee2 | ||
| 1Amir Kabir Young Researchers Club, | ||
| 2Ministry of Science, Research and Technology | ||
| چکیده [English] | ||
| This study aims to explain the dual role of the educational system in the Pahlavi era; a role that, on one hand, served as an instrument for legitimizing the regime and, on the other hand, as a groundwork for its decline. In terms of purpose, this research is fundamental, and in terms of nature, it is qualitative, conducted through the historical-analytical method. The research population includes all documents, library sources, and scientific articles related to educational developments during the Pahlavi period (1925-1979). Sampling was purposive, and sources most relevant to the research topic were selected. Data collection tools were structured note-taking and index cards. Data validity was ensured through triangulation (sources, theories, and researchers). Qualitative content analysis was employed to analyze the data. Findings indicate that Reza Shah pursued educational modernization for legitimation by establishing the Organization for the Cultivation of Thoughts, controlling textbooks, and purifying the Persian language; similarly, Mohammad Reza Shah continued this path by implementing the White Revolution and establishing the Literacy Corps. Conversely, society exhibited various reactions, the most significant being the establishment of over 180 Islamic schools as an alternative to the formal educational system. Consequently, the Pahlavi educational system, despite its initial purpose of legitimation, transformed into a catalyst for critical awareness and revolutionary mobilization due to its authoritarian nature, neglect of the socio-cultural context, inequality in resource distribution, and the agency of teachers. This historical paradox demonstrates that modernization, pursued without regard for societal identity and beliefs, not only fails to achieve sustainable development but may also lead to political instability. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Education, Pahlavi, Nation-State Building, Authoritarian Modernization | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 14 |
||