اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 38 |
| تعداد شمارهها | 1,414 |
| تعداد مقالات | 10,145 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,987,416 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,986,139 |
حکمرانی منابع آب و سیاست سدسازی در ایران و چین؛ تحلیل تطبیقی هیدروژئوپلیتیکی | ||
| دولت پژوهی ایران معاصر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: اقتصاد سیاسی ایران | ||
| نویسندگان | ||
| مجید کوچکنژاد* ؛ عبدالرضا بای؛ خسرو مزرعی | ||
| گروه علوم سیاسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 17 اردیبهشت 1405، تاریخ بازنگری: 25 خرداد 1405، تاریخ پذیرش: 29 خرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با تمرکز بر چارچوب حکمرانی منابع آب، به تحلیل تطبیقی سیاستهای سدسازی در ایران و چین و پیامدهای آن در بستر ژئوهیدروپلیتیکی میپردازد. پرسش اصلی پژوهش آن است که: «الگوهای نهادی و شیوههای حکمرانی آب در این دو کشور چگونه سیاستهای سدسازی را صورتبندی کرده و این سیاستها چه تأثیری بر امنیت آب، تنظیم مناسبات فرامرزی و همکاریهای منطقهای داشتهاند؟» فرضیه پژوهش بر این مبنا استوار است که تفاوت در ساختارهای نهادی حکمرانی آب، میزان تمرکز تصمیمگیری و سازوکارهای هماهنگی میان نهادهای مرتبط در ایران و چین، به الگوهای متفاوتی در مدیریت پیامدهای فرامرزی سدسازی، تأمین امنیت آب و توسعه همکاریهای منطقهای منجر شده است. یافتههای پژوهش با بهرهگیری از روش توصیفی–تحلیلی و رویکرد مطالعه تطبیقی و با اتکا به نظریات تلفیقی حکمرانی منابع آب و ژئوهیدروپلیتیک نشان میدهد که 1- سیاستهای سدسازی در هر دو کشور عمدتاً در چارچوب حکمرانی دولتمحور و توسعهگرا شکل گرفته و در آن تأمین امنیت آب و انرژی بر ملاحظات زیستمحیطی و مشارکت ذینفعان اولویت یافته است؛2- این سیاستها با تقویت کنترل هیدروسرزمینی و افزایش ظرفیت دولت در تنظیم جریانهای هیدرولوژیک، به بازتوزیع قدرت در سطح ملی و ارتقای جایگاه حاکمیتی دولتها در مدیریت منابع آب انجامیده است،3-اجرای پروژههای سدسازی در حوضههای آبریز فرامرزی، بهویژه در بستر حکمرانی ناکامل یا نامتوازن، موجب افزایش حساسیتهای ژئوهیدروپلیتیکی، بروز تنشهای بالقوه و پیچیدهتر شدن مناسبات با کشورهای همجوار شده است.4-تفاوت در ساختارهای نهادی و ظرفیتهای حکمرانی سبب شده است که چین با اتکا به انسجام نهادی، توان اقتصادی و سازوکارهای همکاری منطقهای و چندجانبه، مدیریت مؤثرتری بر پیامدهای فرامرزی سدسازی اعمال کند، در حالی که ایران به دلیل پراکندگی نهادی، محدودیتهای دیپلماتیک و ضعف در نهادینهسازی همکاریهای پایدار، با چالشهای بیشتری در این زمینه مواجه بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ژئوهیدروپلیتیک؛ سیاست سدسازی؛ ایران؛ چین؛ حکمرانی منابع آب | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Water Resources Governance and Dam-Building Policy in Iran and China; A Comparative Hydro-Geopolitical Analysis | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Majid Koochaknezhad؛ Abdolreza Bay؛ Khosro Mazraei | ||
| Department of Political Science, Az, C., Islamic Azad University, Azadshahr, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The present study examines dam-building policies in Iran and China through a comparative perspective within the framework of water resources governance and the context of geo-hydropolitics. The central research question is: How have the institutional patterns and water governance arrangements in Iran and China shaped dam-building policies, and what impacts have these policies had on water security, the regulation of transboundary relations, and regional cooperation? The study hypothesizes that differences in the institutional structures of water governance, the degree of decision-making centralization, and the coordination mechanisms among relevant institutions in Iran and China have led to distinct patterns in managing the transboundary consequences of dam construction, ensuring water security, and promoting regional cooperation.Employing a descriptive-analytical method and a comparative research approach, and drawing upon the integrated theoretical perspectives of water governance and geo-hydropolitics, the findings reveal that: (1) dam-building policies in both countries have largely been formulated within a state-centered and developmentalist governance framework, in which water and energy security have been prioritized over environmental considerations and stakeholder participation; (2) these policies have strengthened hydro-territorial control and enhanced state capacity to regulate hydrological flows, thereby contributing to the redistribution of power at the national level and reinforcing state authority in water resource management; (3) the implementation of dam projects in transboundary river basins, particularly under conditions of incomplete or imbalanced governance, has increased geo-hydropolitical sensitivities, generated potential tensions, and complicated relations with neighboring countries; and (4) differences in institutional structures and governance capacities have enabled China, through greater institutional cohesion, stronger economic capabilities, and more effective regional and multilateral cooperation mechanisms, to manage the transboundary impacts of dam-building more effectively. In contrast, Iran has faced greater challenges due to institutional fragmentation, diplomatic constraints, and limited success in institutionalizing sustainable cooperative arrangements. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Geo-hydropolitics, Dam-building Policy, Iran, China, Water Resources Governance | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7 |
||