اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 38 |
| تعداد شمارهها | 1,418 |
| تعداد مقالات | 10,203 |
| تعداد مشاهده مقاله | 12,181,992 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,127,018 |
سازوکارهای هژمونیک شدن گفتمان جهادی–تکفیری سلفیت: تحلیل نقش عاملان سیاسی در چارچوب نظریه لاکلائو و موفه | ||
| سیاست دفاعی | ||
| مقاله 7، دوره 34، شماره 133 - شماره پیاپی 4، اسفند 1404، صفحه 171-192 اصل مقاله (619.89 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.47176/dpj.2026.1867 | ||
| نویسندگان | ||
| وحید میرزایی1؛ عباس صالحی نجف آباد ی* 2؛ قاسم ترابی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی و اندیشه های سیاسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی ،همدان،ایران. | ||
| 2دانشیار گروه علوم سیاسی و اندیشه های سیاسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی ،همدان،ایران. | ||
| 3استاد گروه علوم سیاسی و اندیشه های سیاسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی ،همدان،ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 13 مهر 1404، تاریخ بازنگری: 24 آذر 1404، تاریخ پذیرش: 15 دی 1404 | ||
| چکیده | ||
| گفتمان جهادی–تکفیری سلفیت در دهههای اخیر، به یکی از گفتمانهای مسلط خشونتمحور در جهان اسلام بدل شده است. این گفتمان، با بهرهگیری از مفاهیم دینی، بحرانهای منطقهای، و خلأهای معنایی، توانسته است در شرایط بیثباتی سیاسی و اجتماعی، به سطحی از هژمونی برسد. پژوهش حاضر با تکیه بر نظریه گفتمان لاکلائو و موفه، به تحلیل سازوکارهای هژمونیک شدن این گفتمان از طریق نقشآفرینی عاملان سیاسی میپردازد. چارچوب نظری مقاله، بر مفاهیمی چون «هژمونی»، «دال شناور»، «زنجیره همارزی» و «سوژه گفتمانی» استوار است و امکان تحلیل چندلایهای از فرآیند تثبیت معنا را فراهم میسازد. در این راستا، نقش عاملان در چهار سطح روانشناختی، سیاسی، رسانهای و اقتصادی بررسی شده است. یافتهها نشان میدهد که ویژگیهای شخصیتی رهبران تکفیری، ضعف ساختاری دولتهای منطقه، دخالت قدرتهای فرامنطقهای، و بهرهبرداری رسانهای و تسلیحاتی، همگی در تولید سوژههای خشونتگرا و تثبیت دالهای مرکزی گفتمان تکفیری نقش داشتهاند. نتیجه پژوهش آن است که مقابله با این گفتمان، نیازمند بازآرایی مفاهیم اسلامی، تولید معناهای بدیل، و طراحی سیاستهای گفتمانمحور در حوزههای رسانه، آموزش دینی و امنیت منطقهای است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گفتمان جهادی–تکفیری؛ سلفیت؛ نظریه لاکلائو و موفه؛ هژمونی؛ عاملان سیاسی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Mechanisms of Hegemonization of Salafist Jihadi-Takfiri Discourse: Analyzing the Role of Political Actors within the Framework of Laclau and Mouffe''''s Theory | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Vahid Merzaei1؛ Abas Salehi Najafabadi2؛ Ghasem Torabi3 | ||
| 1PhD student, Department of Politics and Political Thoughts, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran. | ||
| 2Associate Professor, Department of Politics and Political Thoughts, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran. | ||
| 3Professor, Department of Politics and Political Thoughts, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| In recent decades, the jihadi-takfiri Salafi discourse has emerged as one of the dominant violent discourses in the Islamic world. By exploiting religious concepts, regional crises, and semantic gaps, this discourse has managed to attain a significant level of hegemony in conditions marked by political and social instability The present study, drawing on Laclau and Mouffe''s discourse theory, analyzes the mechanisms behind the hegemonicization of this discourse through the role of political actors. The theoretical framework of the article is based on concepts such as "hegemony," "floating signifier," "chain of equivalence," and "discursive subject." This framework enables a multilayered analysis of the process of meaning-making In this regard, the roles of various actors have been examined at four levels: psychological, political, media, and economic. The findings indicate that the personality traits of Takfiri leaders, the structural weaknesses of regional governments, the interference of trans-regional powers, and the exploitation of media and weapons have all contributed to the production of violent narratives and the establishment of central signifiers within Takfiri discourse .The research concludes that confronting this discourse requires the reorganization of Islamic concepts, the production of alternative meanings, and the design of discourse-oriented policies in the areas of media, religious education, and regional security | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Jihadi-Takfiri discourse, Salafism, Laclau and Mouffe''s theory, hegemony, political actors | ||
| مراجع | ||
|
ابراهیم، محمد. (۱۳۹۵). برخورد تمدنها و گفتمان مقاومت. قم: مؤسسه بوستان کتاب.
بابایی، محمد. (۱۴۰۱). راهبردهای عربستان سعودی در حمایت از جریانهای تکفیری. فصلنامه سیاست جهانی اسلام، ۸(۳)، ۱۴۵-۱۶۰.
پیشگاهیفرد، محمد. (۱۳۹۸). تحلیل سیاستهای منطقهای ترکیه در قبال داعش. فصلنامه مطالعات راهبردی جهان اسلام، ۲۵(۲)، ۳۹-۵۸.
حیدری، علی. (۱۳۹۸). روایتهای نوین معرفتی در گفتمان اسلامی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
خسروی، سجاد. (۱۳۹۹). تحلیل تطبیقی گفتمانهای رقیب در خاورمیانه. فصلنامه راهبردهای منطقهای، ۱۱(۳)، ۳۳-۵۸.
خندان، علی. (۱۳۹۴). داعش و پروژه لانه زنبور. تهران: انتشارات اطلاعات.
رنجبر، قاسم؛ سوری، حسین؛ و جبارزاد، حجت. (۱۴۰۳). جایگاه قدرت در برابر گفتمان تجدید (مطالعه موردی: توان نظامی ایران). فصلنامه سیاست دفاعی، ۳۳(۱۲۷)، ۱۸۷-۲۱۶.
سروش، عبدالکریم. (۱۳۸۲). خرد و دین: نقد عقلانیت دینی. تهران: نشر نی.
الطائی، محمدجعفر. (۲۰۱۹). إشکالیات تحلیل الخطاب الدینی فی النظریة الغربیة. مجله الابحاث الإسلامیة المعاصرة، ۱۷، ۵۹-۷۵.
عباسزاده فتحآبادی، محمد؛ محمدیان، علی؛ و ترابی، رضا. (۱۳۹۴). تحلیل گفتمان تکفیری در عراق پس از سقوط صدام. فصلنامه سیاست جهانی اسلام، ۷ (۱)، ۲۳۵-۲۵۰.
عبدالملکی، محمد. (۱۳۹۴). داعش؛ بازتولید خشونت مقدس. تهران: انتشارات امیرکبیر.
قاسمی، محمد؛ و رحیمی، علی. (۱۴۰۰). مؤلفههای فرهنگی گفتمان مقاومت اسلامی در جهان اسلام. فصلنامه مطالعات سیاسی اسلامی دانشگاه امام خمینی (ره)، ۹(۱)، ۸۹-۱۱۲.
لاکلائو، ارنستو؛ و موفه، شانتال. (۱۳۸۶). استراتژی سوسیالیستی و هژمونی (ترجمه: مهدی فرهادپور). تهران: نشر آگاه.
مطهری، مرتضی. (۱۳۸۹). فلسفه دین (چاپ چهارم). تهران: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) / انتشارات صدرا.
ناجی، احمد. (۱۳۹۶). مدیریت توحش؛ مهمترین مرحلهای که امت اسلامی از آن عبور میکند (ترجمه: گروه مطالعات امنیتی). تهران: مرکز مطالعات راهبردی امت.
نجات، محمدرضا. (۱۴۰۱). تحلیل گفتمان تکفیری در خاورمیانه با تأکید بر نظریه لاکلائو و موفه. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
نصر، سید محمد. (۱۴۰۰). گفتمان دینی و نظریه هژمونی لاکلائو و موفه. مجله پژوهشهای سیاسی جهان اسلام, 11(2), 41–58.
هدایتی شهیدانی، محمد، و مرادی کلاره، حسن. (۱۳۹۶). راهبردهای رسانهای عربستان در حمایت از جریانهای تکفیری. فصلنامه مطالعات امنیتی خاورمیانه, 5(2), 95–110.
Laclau, E., & Mouffe, C. (1985). Hegemony and socialist strategy: Towards a radical democratic politics. London: Verso.
Laclau, E. (2002). Mysterious ontology of discourse. Diacritics, 32(4), 140–152.
Laclau, E. (2005). On populist reason. London: Verso.
Mouffe, C. (2000). The democratic paradox. London: Verso. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 108 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 15 |
||